1. YAZARLAR

  2. Uğur OTO

  3. KIDEM TAZMİNATI FONU NEDİR, NE DEĞİLDİR
Uğur OTO

Uğur OTO

Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

KIDEM TAZMİNATI FONU NEDİR, NE DEĞİLDİR

A+A-

Bir Mağdur Hikâyesi.

Çalışma Bakanımız dün kıdem tazminatına ilişkin bir açıklama yaptı. Teknik çalışmanın tamamlandığını ve Ekonomi Koordinasyon Kurulu'nda (EKK) değerlendirildikten sonra taraflara gönderileceğini, yüzde 70’leri içeren ortak bir paydada mutabık kalınırsa düzenlemeyi Meclis’e getireceklerini söyledi.

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 2. Maddesi’ne göre, işçi; ‘bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye’ denir. Kıdem tazminatı da, hizmet sözleşmesi belirli hallerde sona eren işçiye (veya mirasçılarına) hizmet süreleri dikkate alınarak belli bir oranda ödenmesi gereken paradır.

Kıdem tazminatının yasal dayanağı elbette ki İş Kanunu’dur. Bir işçinin kıdem tazminatından yararlanabilmesi için, 4857 Sayılı İş Kanunu kapsamında olması ve sürekli bir işte çalışması gerekmektedir. Kıdem tazminatı, işverene yüklenmiş, kanundan doğan kendine özgü bir ödeme yükümlülüğüdür.

2003 yılında yürürlüğe giren 4857 Sayılı İş Kanunu’nun Geçici 6’ncı maddesinde kıdem tazminatı için Kıdem Tazminatı Fonu kurulması düzenlenmiş, bu konuda, kanunun yürürlüğe girmesine kadar 1475 Sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesine göre işçilerin kıdem tazminatı haklarının saklı olduğu ayrıca belirtilmiştir.

Literatürde belirtildiği üzere, kıdem tazminatı (ödencesi), ilk defa Fransa’da işyerindeki işinden başarıyla ayrılan işçilere, işverenleri tarafından bir armağan olarak uygulanmıştır. Ülkemizde ise 1937 yılında mevzuatımıza girmiştir. Ancak bugüne kadar kaç kişi kıdem tazminatını alabilmiş, bu hususta bir veri yok. Çalışma Bakanımızın verdiği bilgiye göre, bu sistem 13 milyon çalışanımızın 10 milyonu’nun mağdur olduğu bir sistem.

Ben de bu sistemin mağdurlarındanım, anlatayım...

Üniversiteden mezun olduktan sonra, askerlik sonrası, uluslararası ticaret yapan yerli bir firmada işe başladım. Öyle böyle değil, yıllık 100 Milyon TL’lik yüksek katma değeriyle ihracat yapan, 28 tane şirketi bulunan bir holding. 8-9 yıl iyi maaşlarla çalıştık. İşler kötü gidince 2500 çalışanı olan bu firma iflas erteleme istedi. Bu süreçte tabii ki tazminatımızı alamadık. Kıdem tazminatımı alabilmek için yıllardır hukuk mücadelesi veriyorum. En son bilirkişi raporu istendi. Kırk tane hesap yapılmış. 1 tl de alabilirim 10 tl de. Anlayacağınız tahsil edip edemeyeceğimizi bilmediğimiz bir alacak ile ilgili bilirkişi raporuyla hâkimin insafına kalmış durumdayız. Bu süreçte aradan 13 yıl geçmiş...

Güzide sendikalarımıza duyurulur. Hani kıdem tazminatı iş güvencesi sağlıyordu?

İşlemeyen bir sistemde hiçbir şey güvence sağlamaz. Tazminat ihtiyaç duyulduğunda bir işe yarar.

Çalışma hayatında sosyal barışı zedelemeden her türlü düzenlemeyi yapmak devletin asli görevidir. Bu konuda kanayan bir yara olduğunu hepimiz bilmekteyiz. Eminim sistemde kıdem tazminatını hak edip de alamayan on milyondan daha fazla mağdur vardır. Devlet destekli yeni bir sisteme ihtiyaç var ve bu görmezlikten gelinemez.

Kamuoyunda konuşulanlar Avusturya modeline benzer bir düzenleme yapılacağını gösteriyor. Sayın Bakan da Avusturya modelinden bahsetti.

Buna göre sistem, dört ayak üzerine oturtulacak, hem çalışanı hem de işvereni koruyan yirmi başlıkta yeniden düzenlenecek. Ana hatlarıyla;

•    İkili bir fon sistemi kurulacak, 
•    Her şeyden önce, her iki taraf içinde kazanımlar korunacak ve hakkaniyetli olunacak, 
•    Bir gün çalışsan bile tazminata hak kazanacaksın, 
•    Sürdürülebilir bir yapı kurulacak, 
•    Tazminat fonda değerlenecek, devlet katkısı da olacak, 
•    Sistem devreye girdiğinde yeni giren için mecburi, mevcut çalışanlar için gönüllülük esas olacak. Yani zorunluluk olmayacak,
•    Sosyal taraflarda fon yönetiminde görev alacak,
•    İşverenin de yükü hafifleyecek, her iki taraf için de devlet güvencesi olacak,
•    İstifa eden işçi de tazminat alacak,
•    Eski işinden kendi isteğiyle ayrılıp yeni işe başlayanların tazminat hesabı taşınacağından bir kaybı olmayacak,
•    Şirket iflas etse de tazminat ödenecek.

Daha ne olsun. İsteyen mevcut sistemde kalır. İsteyen yeni sisteme geçer. Umarım ortak paydada buluşuruz. Önemli olan vicdanların rahat olması ve sosyal barışa katkı sağlaması.

Benim vicdanım rahat...

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.